P—Kitap: İnceleme

Ekim 1, 2008 Gönderen: Evren YELKANAT

    Evren YELKANAT

   Feliks Çuyev, Molotov Anlatıyor isimli eseriyle, Ekim Devriminde yönetim kadrosunda bulunan ve Stalin'in sağ kolu olarak isim yapan Viçeslav Mihayloviç Molotov ile belirli aralıklarla yaptığı 140 görüşmeyi bizlere aktarıyor. Stalin döneminde S.S.C.B' nin (Sovyetler Birliği'nin) 2 numaralı adamı olan Molotov, Soğuk Savaş zamanından Dışişleri Bakanlığı görevinde bulundu. "Alman - Sovyet Saldırmazlık Paktı"nda da imzası bulunan Molotov, soğukkanlılığı ve ödün vermezliğiyle tanınmıştır.

   Feliks Çuyev'in bugüne kadar Molotovla yaptığı görüşmelerini aktardığı bu kitap, bir anı kitabı değildir. Çuyev, sadece Molotov'un kendine anlattıklarını not almış ve  Molotov'un ölümünden yıllar sonra kitabı yayınlamıştır. Kitapta, Türkiye ve Boğazlar üzerindeki denetim sorunu hakkında önemli açıklamalar yapan Molotov, S.S.C.B'nin Doğu Anadolu'dan toprak isteyip istemediği tartışmalarına da son noktayı koymuştur. Molotov'un birinci elden, Sovyetler Birliği’nde parti içi çatışmaları ve çekişmeleri, Lenin'in Troçki'ye bakış açısını ve  Stalin'in tüm karakteristik özelliklerini ortaya koyması da kitabı ilginç kılan özelliklerden biridir. Sovyetler Birliği'nin kuruluş aşamasından, 2.Dünya savaşının sonuna kadar yaşanan gelişmeleri, bizzat Sovyetler Birliği'nde yönetimde bulunan birinin ağzından çıkan cümlelerle tahlil etmek, bakış açımızı çeşitlendirmek açısından oldukça yararlı olacaktır.

   Günümüz toplumunda en fazla tartışılan konulardan birinin devletçilik olduğu yadsınamaz. ABD'nin, batan kimi bankaları ve finans şirketlerini devletleştirmesi çok günceldir. Hatta ABD'nin kendi içinde devletçi uygulamalarla sorunlarına çözüm bulduğu, dış dünyaya ve ezilen uluslara karşı ise liberalizm kartını oynadığı tartışması bu günlerde alevlenmiştir. Bu tartışmaları daha sağlıklı hale getirebilmek ise ancak, devletçiliğin hangi ilkelere dayandığını ve bir ideoloji olup olmadığını ortaya koymakla gerçekleşebilir.

   Nevin Çoşar’ın bu tartışmaların temeline indiği kitabı Türkiye'de Devletçilik;  Korkut Boratav, Emre Kongar, Z.Y.Herslag gibi yazarların, devletçilik üzerine görüşlerinin yanı sıra; devletçiliğe geçiş dönemindeki bazı yazarların, o dönemde (1920-1932), devletçilik hakkındaki kimi yazılarına da yer veriyor. İsmet İnönü, Ahmed Hamdi Başar, Recep Peker gibi cumhuriyet döneminin önemi simalarının devletçilik hakkında görüşünü ortaya koyan bu eser, devletçiliği bir sistem olarak gören KADRO hareketinin ünlü teorisyenlerden Vedat Nedim Tor'un devletçilik anlayışını da Nedim Tor'un kendi cümleleriyle bize aktarıyor.

   Ilımlı devletçilik ve Radikal devletçilik arasındaki tartışmalarında önemli bir yer tuttuğu bu eser, devletçilik hakkında bilgi sahibi olmak isteyen her yurttaş için eşsiz bir yapıt.

kultursanat@politikadergisi.com

Bu bölüm; Politika Dergisi, Sayı 8’de yer almıştır. Tüm fazladan özellikleri ile orijinal sayıyı indirmenizi öneririz. Sayı 8’i indirmek için buraya tıklayınız.